Eksperti i kibernetikës Nedion Marku ka ngritur alarmin mbi rritjen shqetësuese të krimit kibernetik në Shqipëri, duke e cilësuar këtë fenomen si një “kërcënim serioz për ekonominë dhe sigurinë kombëtare.” Me zhvillimin e teknologjisë, Shqipëria është shndërruar në një objektiv të lehtë për sulmet kibernetike, të cilat po shkaktojnë dëme të mëdha financiare, ndërprerje të shërbimeve dhe rrjedhje të dhënash kritike.
Humbje të Papara dhe Shtim i Sulmeve Kibernetike në Institucione dhe Biznese
Marku theksoi se institucionet shqiptare dhe bizneset janë duke përjetuar humbje të rënda financiare për shkak të sulmeve kibernetike që po bëhen gjithnjë e më të sofistikuara. “Në vitet e fundit, ne kemi parë një rritje të jashtëzakonshme të rasteve të vjedhjeve të të dhënave dhe të mashtrimeve online, ku organizata të ndryshme janë goditur rëndë ekonomikisht,” shpjegoi ai. Këto sulme shpesh përfshijnë rrjetet e krimit të organizuar, të cilat përdorin metoda komplekse dhe teknologji të avancuar për të depërtuar në sistemet e dobëta të sigurisë.
Pasojat Sociale dhe Efekti i Frikës te Popullata
Sipas Markut, sulmet kibernetike nuk po shkaktojnë vetëm humbje financiare, por edhe frikë te qytetarët. “Sulmet ndaj infrastrukturës kritike, përfshirë rrjetet energjetike, shëndetësinë dhe institucionet shtetërore, krijojnë panik dhe cenojnë besimin e publikut te sistemi i mbrojtjes,” tha Marku. Ai theksoi se ka raste kur qytetarët nuk janë të sigurt nëse të dhënat e tyre personale janë të mbrojtura nga kërcënimet kibernetike.
Sfidat për Shqipërinë në Parandalimin e Krimit Kibernetik
Marku shprehet se Shqipëria ka ende një rrugë të gjatë për të bërë në mbrojtjen kibernetike. “Mungesa e investimeve të mjaftueshme në infrastrukturën e sigurisë dhe numri i kufizuar i specialistëve të kualifikuar janë disa nga pengesat kryesore,” tha ai. Ai sugjeron që qeveria të përmirësojë bashkëpunimin me vendet e tjera dhe organizatat ndërkombëtare për të përforcuar mbrojtjen ndaj këtyre kërcënimeve.
Ndërgjegjësimi dhe Edukimi – Arma më e Fortë për të Luftuar Krimin Kibernetik
Një pjesë e rëndësishme e mesazhit të Markut është edukimi dhe ndërgjegjësimi. Ai theksoi se qytetarët duhet të informohen për rëndësinë e mbrojtjes së të dhënave dhe përdorimin e praktikave të sigurta në internet. “Nëse njerëzit nuk janë të vetëdijshëm për rreziqet, ata bëhen objektiva të lehtë për sulmuesit,” paralajmëroi Marku. Ai propozoi gjithashtu futjen e kurseve të sigurisë kibernetike në shkolla dhe trajnime për punonjësit e institucioneve.
Mesazhi i Ekspertit – Është Koha për Veprim
Marku përfundoi duke theksuar se është urgjente që Shqipëria të ndërmarrë hapa të mëdhenj për përmirësimin e mbrojtjes kibernetike. “Krimi kibernetik është këtu për të qëndruar dhe do të bëhet edhe më i sofistikuar me kalimin e kohës. Nëse nuk veprojmë tani, kostoja do të jetë e pakthyeshme,” përfundoi ai.