Tag: Shkence

Big Think’ – Fati ynë si specie planetare varet si do të shkojë ai eksperiment
Çudira

Big Think’ – Fati ynë si specie planetare varet si do të shkojë ai eksperiment

Shoqëritë njerëzore evoluan nga format e thjeshta, në ato komplekse gjatë mijëvjeçarëve, duke përjetuar ndryshime të ngadalta deri në shekujt e fundit, kur teknologjia përshpejtoi evolucionin tonë. Gjatë dy shekujve të fundit, përparimet teknologjike e kanë transformuar shoqërinë me një ritëm të paparë. Adam Frank eksploron se si ky ritëm gjithnjë e më i shpejtë i evolucionit tekno-social ngre pyetje në lidhje me aftësinë e njerëzimit për t’u përshtatur   Homo sapiens evoluoi si një specie e veçantë rreth 300,000 vjet më parë. E matur në breza (ku çdo brez zgjat 20 vjet), kjo do të thotë se janë rreth 15,000 stër-stër gjyshër që na ndajnë nga paraardhësit më të hershëm njerëzorë. E ndërsa ky është një fakt interesant në vetvete, ajo që është me të vërtetë e jashtëzakonshme është...
Studiuesit parashikojnë saktësisht se kur do të shembet shoqëria aktuale njerëzore (fotot)
Enigma

Studiuesit parashikojnë saktësisht se kur do të shembet shoqëria aktuale njerëzore (fotot)

Shkencëtarët thonë se kanë arritur të parashikojnë saktësisht se kur do të marrë fund shoqëria ku jetojmë, teksa teknologjia moderne na ndihmon të kuptojmë më shumë mbi të ardhmen, që prej Inteligjencës Artificiale deri te mbështetja e ekzagjeruar te makineritë për plotësimin e nevojave. Shumë mendojnë se jeta në tokë do të vijojë gradualisht ‘duke u përmirësuar’, por për një grup shkencëtarësh më pesimistë kanë përdorur teknologjine për të zbuluar nëse, dhe se kur gjithçka do të marrë fund.   Studiuesit e shkollës ‘Massachusetts Institute of Technology’ (MIT), përdorën një model kompjuterik për parashikimin e tyre, duke analizuar të dhënat e popullatave, burimeve natyrore dhe përdorimit të energjisë. Studimi publikuar fillimisht...
Shkencëtarët shpjegojnë origjinën e ‘piramidës’ së zbuluar në Antarktidë (fotot)
Enigma

Shkencëtarët shpjegojnë origjinën e ‘piramidës’ së zbuluar në Antarktidë (fotot)

  Gjeologët e Universitetit të Kalifornisë në SHBA kanë mohuar ekzistencën e piramidave në malet e Antarktidës duke thënë vetëm se janë ‘male në formë piramidash’. Por raportime të shumta në media për struktura piramidale të gjetura në masivin malor Ellsworth janë të dukshme nga imazhet satelitore dhe shkencëtarët duhet t’i refuzojnë vazhdimisht, shkruanë mediat. Sipas studiuesve, mali në fjalë është zbuluar në 1935 dhe forma e tij e pazakontë piramidale është krijuar nga erozioni: gjatë shkrirjes së akullnajave uji mbush krisjet, ngrin aty dhe zgjeron të çarat. Studiuesit thonë se me përsëritjen e këtij procesi gjatë dekadave shkëmbi merr gradualisht formën e një piramide. Por imazhe të fundit satelitore të një stukture në...
Teleskopi i fuqishëm hapësinor zgjidh misterin e shkëlqimit të lashtë kozmik
Enigma

Teleskopi i fuqishëm hapësinor zgjidh misterin e shkëlqimit të lashtë kozmik

Universi i hershëm ishte mjaft i errët sepse ishte plot me hidrogjen që bllokonte dritën. Vetëm kur u shfaqën yjet e parë dhe filluan të ndriçojnë mjedisin e tyre me rreze UV, drita u shfaq. Kjo ndodhi gjatë epokës së reionizimit, një proces që bëri që materia në univers të rijonizohej pas përfundimit të “Epokave të Errëta”. Por edhe para kësaj epoke, një lloj drite specifike dhe misterioze – rrezatimi Lyman-alfa – po depërtonte në errësirë.   Shkencëtarët janë përpjekur prej kohësh të zbulojnë se nga vijnë këto emetime? Rrezatimi Lyman-alfa shfaqet në rangun UV dhe vjen nga atomet e hidrogjenit. Astronomët e kanë emërtuar spektrin e këtyre emetimeve zhurma Lyman-alfa. “Një nga misteret e mëdha ishte drita nga atomet e hidrogjenit në universin shumë të hershëm, i cili duhej ...
Shkencëtarët: Zbuluam se raca njerëzore varet nga një virus i lashtë që infektoi ADN-në tonë
Kuriozitete

Shkencëtarët: Zbuluam se raca njerëzore varet nga një virus i lashtë që infektoi ADN-në tonë

Një virus që infektoi kafshët e para qindra miliona vjet më parë është tani thelbësor në zhvillimin njerëzor, ka zbuluar hulumtimi. Studimi i ri ka zbuluar se ADN-ja nga virusi tani luan një rol jetik në zhvillimin e embrionit njerëzor, veçanërisht në orët pas fekondimit. Midis 8 dhe 10% e gjenomit njerëzor vjen nga këta të ashtuquajtur “retroviruse endogjene”, shumë më tepër sesa jeta nga kushërinjtë tanë neandertalë, por deri më tani kjo ADN është konsideruar si “junk”. Hulumtimet nga Qendra Kombëtare Spanjolle e Kërkimeve të Kancerit (CNIO) tani kanë zbuluar se kjo ADN e supozuar e mbeturinave është thelbësore në nxitjen e ndarjes së embrionit nga dy qeliza në katër. Kjo njihet si pika kur bëhet pluripotente, që do të thotë se çdo qelizë mund të bëhet çdo l...
Ora ndalet 90 sekonda në mesnatë/ Alarmi i shkencëtarëve: Njerëzimi, më afër se kurrë vetëshkatërrimi
Enigma

Ora ndalet 90 sekonda në mesnatë/ Alarmi i shkencëtarëve: Njerëzimi, më afër se kurrë vetëshkatërrimi

Ora ndalet 90 sekonda në mesnatë, ndërsa shkencëtarët janë të shqetësuar se se njerëzimi është më afër se kurrë vetëshkatërrimit. Ata e lidhin me me krizën klimatike, vitin 2023 si më i nxehti në histori, inteligjencën artificiale dhe teknologjitë e reja. Njerëzimi është më afër se kurrë vetëshkatërrimit. Ky është shqetësimi i shkencëtarëve, konkretisht i organizatës së Shkencëtarëve Atomikë. Në buletinin e përvitshëm të kësaj organizate, që përdorin një orë simbolike të quajtur “Doomsday Clock” për të treguar se sa afër shkatërrimit është bota, kësaj radhe e kanë ndalur kohën 90 sekonda në mesnatë. Alarmi që ngre ky grup shkencëtarësh ka të bëjë me krizën klimatike, vitin 2023 si më i nxehti në histori, inteligjencën artificiale dhe teknologjitë e reja. “Rivendosja...
Zuckerberg me plan të ri për njerëzimin: Krijimi i inteligjencës mbi njerëzore, të “ngjashme me atë të Zotit”
Çmenduri

Zuckerberg me plan të ri për njerëzimin: Krijimi i inteligjencës mbi njerëzore, të “ngjashme me atë të Zotit”

Mania e krijimit të Inteligjencës së Përgjithshme Artificiale është një besim se industria e teknologjisë është në një rrugë drejt arritjes së inteligjencës mbinjerëzore, të ngjashme me atë të Zotit.   Misioni i deklaruar i OpenAI është të realizojë këtë e njohur me akronimin si AGI. Demis Hassabis, udhëheqësi i përpjekjeve të AI të Google, ka të njëjtin qëllim, raporton The Verge, transmeton Telegrafi.   Tani, edhe CEO i Meta-s, Mark Zuckerberg po i hyn kësaj gare.   Ndonëse ai nuk e ka një afat kohor se kur do të arrihet Inteligjenca e Përgjithshme Artificiale (AGI), apo edhe një përkufizim të saktë për të, ai dëshiron ta ndërtojë atë. Në të njëjtën kohë, ai po mobilizon gjërat duke zhvendosur grupin e kërkimit të AI-s të Meta-s, FAIR, në t...
Hëna ka hyrë në një epokë të re”/ Paralajmërimi i shkencëtarëve: Njerëzit po dëmtojnë seriozisht satelitin, me këto ritme…
Enigma

Hëna ka hyrë në një epokë të re”/ Paralajmërimi i shkencëtarëve: Njerëzit po dëmtojnë seriozisht satelitin, me këto ritme…

Për mijëra vjet, hëna na frymëzonte nda larg, por sateliti që ndriçon natën në qiellin e natës së Tokës, i vendosur mbi 321 mijë kilometër larg, mbeti i paarritshëm. Gjithçka ndryshoi më 13 shtator 1959, kur anija kozmike pa ekuipazh të ish-Bashkimit Sovjetik, Luna 2, u ul në sipërfaqen e hënës. Momenti kur sonda Luna 2 preku Hënën, sinjalizoi fillimin e përpjekjeve të njerëzimit për të eksploruar satelitin. Shkencëtarët thonë së fundmi se ai moment ishte po ashtu fillimi i një epoke të re gjeologjike, një periudhe kohore në histori të quajtur “ Antropoceni Hënor” (Lunar Anthropocene) e që lidhet me ndikimin e njeriut dhe pasojat e shkaktuara prej tij. “Ideja është pothuajse e njëjtë me Antropocenin në Tokë, eksplorimin se sa shumë njerëzit ...