Tag: Shkence

Dielli artificial’ vendos rekord të ri, mban temperaturën prej 100 milion gradë C për 48 sekonda
Kuriozitete

Dielli artificial’ vendos rekord të ri, mban temperaturën prej 100 milion gradë C për 48 sekonda

Shkencëtarët në Korenë e Jugut kanë shpallur një rekord të ri botëror për kohëzgjatjen e mbajtjes së temperaturave prej 100 milionë gradë Celsius, shtatë herë më të nxehta se bërthama e diellit,  gjatë një eksperimenti të shkrirjes bërthamore. KSTAR, pajisja kërkimore e shkrirjes e KFE, të cilës i referohet si një "diell artificial", arriti të mbajë plazmën me temperatura prej 100 milion gradë për 48 sekonda gjatë testeve midis dhjetorit 2023 dhe shkurtit 2024, duke mposhtur rekordin e mëparshëm prej 30 sekondash të vendosur në 2021. Shkrirja bërthamore kërkon të përsërisë reagimin që bën diellin dhe yjet e tjerë të shkëlqejnë , duke shkrirë së bashku dy atome për të çliruar sasi të mëdha energjie. Shpesh i referuar si graali i shenjtë i zgjidhjeve klimatike të energjisë së pastër...
Shkenca e re e vdekjes: “Ka diçka që ndodh në tru që s’ka kuptim” – Çkemi News
Kuriozitete

Shkenca e re e vdekjes: “Ka diçka që ndodh në tru që s’ka kuptim” – Çkemi News

Hulumtime të reja në trurin gjatë vdekjes sugjerojnë se vija midis jetës dhe vdekjes mund të jetë më pak e dallueshme se sa ç’mendohej më parë. Artikull nga Alex Blasde, botuar në "The Guardian" Pacientja Një ishte 24 vjeçe dhe shtatzënë me fëmijën e saj të tretë kur ajo u hoq nga aparati jetësor. Ishte viti 2014. Nja dy vjet më parë, ajo ishte diagnostikuar me një çrregullim që i shkaktoi rrahje çrregulluar të zemrës dhe gjatë dy shtatzënive të mëparshme kishte pësuar kriza dhe të fikët. Katër javë në shtatzëninë e saj të tretë, ajo u rrëzua në dyshemenë e shtëpisë së saj. Nëna e saj, e cila ishte me të, thirri numrin 911. Në momentin që mbërriti një ambulancë, Pacientja Një ishte pa ndjenja për më shumë se 10 minuta. Mjekët zbuluan se zemra e saj kishte ndalur së rrahuri. Pasi u...
Zbulohet krijesa që nuk ka nevojë për oksigjen për të jetuar
Bota

Zbulohet krijesa që nuk ka nevojë për oksigjen për të jetuar

  Teksa lexon këtë artikull ti mund të kesh kryer me dhjetëra frymëmarrje. Disa kafshë të tjera nuk kanë nevojë që të marrin frymë kaq shpesh, dhe po ashtu, nuk kanë nevojë për të njejtën sasi oksigjeni. Breshka e detit Caretta caretta për shembull, mund të marrë një herë frymë dhe që të qëndrojë në ujë për rreth 10 orë. E megjithatë, jo të gjitha kafshët kanë nevojë që të thithin oksigjen që të qëndrojnë gjallë. Shkencëtarët kanë zbuluar Henneguya salminicola, një parazit vetëm 8 mm të gjatë, që nuk ka nevojë për oksigjen për të jetuar dhe nuk e proceson dot atë, siç bëjnë krijesat e tjera. Zbulimet rreth këtij paraziti janë publikuar në revistën PNAS. Të gjitha krijesat e tjera kanë mitokondri, organele që veprojnë si “fabrika energjish” për qelizat duke zbërt...
Një kometë “viziton” tokën për Pashkë pas 70 vitesh pranë planetit tonë
Kuriozitete

Një kometë “viziton” tokën për Pashkë pas 70 vitesh pranë planetit tonë

Një kometë viziton tokën ditën e Pashkës Katolike. Sipas parashikimeve mund të vrojtohet që në orët e nisjes së Perëndimit e që rikthehet pas 70 vitesh, dhe do të rikalojë sërish pranë Tokës në vitin 2095.   Një kometë do të kalojë pranë Tokës dhe do te jetë e dukshme me sy të lirë ditën e Pashkës Katolike. Sipas parashikimeve mund të vrojtohet që në orët e nisjes së Perëndimit kometa 12P/Pons-Brooks, që rikthehet pas 70 vitesh, dhe do të rikalojë sërish pranë Tokës në vitin 2095.   E zbuluar në vitin 1812 dhe e rikonfirmuar në kalimin e saj të radhës në 1883. Ajo ka një bërthamë prej 30 km, dhe në përbërje ka akull, pluhura dhe materiale shkëmbore, që duke kaluar në afërsi të Diellit lëshon pas gaz e pluhur. Një nga pikat e saj të veçanta janë luhatjet ...
Së shpejti kemi me pa shpërthimin kozmik me sy të lirë – ajo shihet një herë në jetë
Bota

Së shpejti kemi me pa shpërthimin kozmik me sy të lirë – ajo shihet një herë në jetë

Një vallëzim qiellor midis dy yjeve 3000 vite dritë larg do të rezultojë në një shpërthim kaq të ndritshëm sa do të jetë i dukshëm me sy të lirë për ditë të tëra, thanë sot astronomët nga Universiteti “Nottingham Trent”. Shpërthimi që ndodh një herë në jetë në sistemin T Coronae Borealis do të shfaqet si një yll i ri i ndritshëm në qiellin e natës përpara se të zbehet dhe të zhduket për 80 vitet e ardhshme. Profesori Daniel Brown shpjegon se kjo ngjarje qiellore quhet “nova”, kur shkëlqimi i një ylli rritet me shpejtësi. Sipas tij, nuk është e lehtë të parashikohet se kur do të pasojë ajo ngjarje, por ai beson se mund të ndodhë në çdo kohë deri në shtator. “Ne jemi të lumtur, do të shohim një të ashtuquajtur yll të ri në qiell”, tha Brown dhe vuri në dukje se T Coronae Bore...
Çfarë është Sora AI? Gjithçka që duhet të dini për programin nga teksti në video të OpenAI
Bota

Çfarë është Sora AI? Gjithçka që duhet të dini për programin nga teksti në video të OpenAI

Sora është hapi më i fundit në softuerin e inteligjencës artificiale, duke i lejuar përdoruesit të krijojnë video jashtëzakonisht realiste nga një kërkesë e thjeshtë me fjalë. OpenAI, krijuesit e Dall-E dhe ChatGPT, kanë sjellë shërbimin e ri, i cili së shpejti do të bëhet i disponueshëm për publikun e gjerë.   Ky zhvillim me sa duket ka ardhur nga hiçi. Nëse keni parë ndonjë përpjekje të mëparshme për video të krijuar nga IA-ja, do ta dini se ato ishin… mirë, të këqija do të dukej pothuajse si një kompliment. Le të themi se nuk po mashtronin vërtet. Pra, si e ka bërë OpenAI këtë? A mund ta përdorni programin tani? Dhe çfarë do të thotë kjo për të ardhmen e videos, filmit dhe përmbajtjes? Do të bëjmë një thellim në programin më të fundit novator të OpenAI dhe çfarë...
Ups! Teknika e re e AI do të tregojë kur njerëzit gënjejnë
Mister

Ups! Teknika e re e AI do të tregojë kur njerëzit gënjejnë

Studiuesit janë duke zhvilluar një mjet të ri për të ndihmuar programet e inteligjencës artificiale (AI) t’i verifikojnë faktet që i thonë njerëzit, në mënyrë që të detektohen gënjeshtrat mbi të dhënat e tyre personale. Sipas artikullit të publikuar në Techxplore, mjeti i ri do të shfrytëzohet për njerëzit në shumë fusha. Në mënyrë të veçantë, parametrat e rinj të trajnimit fokusohen në njohjen dhe llogaritjen e stimujve ekonomikë të përdoruesve njerëzorë. Me fjalë të tjera, AI po trajnohet për të njohur rrethanat në të cilat një përdorues njerëzor mund të gënjejë për të përmirësuar rezultatet e tyre. “Programet e AI përdoren në një gamë të gjerë kontekstesh biznesi, të tilla si ndihma për të përcaktuar se sa e madhe është vlera e një kredie që mund ta përballojë një individ…...
Ora e Tokës fik dritat në gjithë globin
Bota

Ora e Tokës fik dritat në gjithë globin

Lëvizja globale nxit vendet të fikin dritat për një orë për të tërhequr vëmendjen ndaj  ndryshimeve klimatike. Zelanda e Re ishte e para sot në të gjithë globin që fiku dritat duke përuruar kështu fillimin e ngjarjen mbarëbotërore të Orës së Tokës. Lëvizja globale nxit vendet të fikin dritat për një orë për të tërhequr vëmendjen ndaj  ndryshimeve klimatike. Monumentet e Auckland duke përfshirë ”Sky Tower” dhe ”Harbour Bridge”, plus ndërtesat e parlamentit në Uellington mbetën pa drita në orën 20:30 (07:30 GMT).   Më vonë, monumente të tjera anembanë globit, përfshirë Shtëpinë e Operës së Sidneit, Syrin e Londrës dhe kullën Eifel, do të fikin dritat e tyre në shenjë solidariteti. Tani në vitin e saj të 18-të, koordinatori ...