Çkemi News – Historia që nuk ta tregon askush
Në fillim të shekullit XX, Delvina u gjend përballë një periudhe të errët dhe të dhimbshme. Viti 1910 shënon një ndër momentet më të vështira për qytetin dhe banorët e tij, kur forcat greke ndërmorën një pushtim të befasishëm, nën justifikimin e “mbrojtjes së minoritetit grek” dhe “stabilitetit” në rajon.
Në të vërtetë, ky veprim ishte pjesë e një strategjie të gjerë për të zgjeruar kufijtë drejt territoreve shqiptare.
Hyrja e trupave greke
Në pranverën e vitit 1910, kolona ushtarake greke zbritën nga ana e Janinës dhe u drejtuan për në jug të Shqipërisë, duke pushtuar një sërë fshatrash përreth Delvinës. Ata shfrytëzuan dobësinë e Perandorisë Osmane dhe mungesën e një shteti shqiptar të formuar, për të hyrë pa shumë rezistencë fillestare.
Qyteti në ankth
Banorët e Delvinës u gjendën përballë frikës së grabitjeve, plaçkitjeve dhe represioneve. Dëshmitarë të kohës tregojnë se shumë familje u detyruan të braktisin shtëpitë dhe të largohen drejt malësive për të shpëtuar nga dhuna. Kishat dhe shkollat greke u përdorën si qendra propagande për ta paraqitur pushtimin si “çlirim”.
Rezistenca lokale
Megjithatë, Delvina nuk qëndroi duarkryq. Burrat e zonës, të udhëhequr nga figura patriotike dhe luftëtarë çamë, organizuan grupe guerile që goditën karvanët ushtarakë grekë, duke e bërë të pamundur kontrollin e plotë të territorit.
Këto beteja të vogla ishin pararendës të rezistencës së mëvonshme shqiptare që kulmoi në shpalljen e Pavarësisë më 1912.
Pasojat
Pushtimi grek solli dëme të mëdha materiale dhe shpirtërore. Ekonomia e qytetit u shkatërrua, tregtia u bllokua, dhe shumë djem të rinj u detyruan të marrin armët për të mbrojtur vendin.
Megjithëse grekët u tërhoqën pas presioneve ndërkombëtare, plagët e atij viti të zi mbetën gjatë në kujtesën e delvinjotëve
Çkemi News – Ky është një kapitull i harruar i historisë sonë, që tregon se si Delvina, edhe në momentet më të errëta, nuk e humbi kurrë shpirtin e rezistencës.
Pjesa 5 do të flasë për pushtimin grek pas vitit 1912 dhe ndikimin e tij afatgjatë në qytet