Elena Kocaqi
Ata qe nuk e njohin mire te shkuarën, janë te dënuar qe te përsërisin herë pas here gabimet e se shkuarës por me kosto shumë të lartë. E vërteta historike është mision për një historian te vërtet. Betimi i historianit duhet te jete e vërteta dhe vetëm e vërteta, pasi ai është hetuesi, prokurori dhe gjyqtari ne punën e tij. Duke qene se kam studiuar për histori dhe juridik këtë pune di ta bej mire, dy here. Ka nga ata qe me sugjerojnë qe unë nuk duhet te them te vërtetën gjithmonë pasi ne si komb na duhen mite, heronj dhe tradhtar qe ne fakt i ndau si te tille politikisht epoka komuniste por jo historia, se ajo nuk merret me etiketime dhe epitetime si hero apo tradhtar. Fshehja e te vërtetës ne këtë rast, është akt shume i rend kundër etikes profesionale dhe interesit kombëtar pasi një komb qe nuk njeh historinë e tij, do përsëris gabimet e se shkuarës. Kushdo qe mendon se duke mashtruar ka ndihmuar kombin e tij është shume gabim, sepse ai e ka çuar shtetin dhe kombin e tij ne rruge pa krye. Ne shqiptaret kemi shume histori dhe nuk kemi nevojë për mite, mashtrime dhe rrena por për te vërtetën qe na është fshehur, për te na sunduar dhe zhdukur.
Ne punën time si historiane, jam munduar te jem shume besnike dhe e sinqertë me faktin dhe ta transmetoj atë, si është dhe ne asnjë nga studimet e mija historike, nuk ka një etiketim për një figure historike si hero apo tradhtar dhe nuk do te këtë kurrë se kam një standard njerëzor dhe profesional te lart. Unë vlerësohem ne pune për sjelljen e fakteve dhe argumenteve mbi to ne mënyre te paanshme dhe pa u përfshire vet emocionalisht dhe tek librat e mi jam shume e ftohte, ndërsa ne jetën time private ne komentet, vlerësimet, mendimet eshte e drejta ime ti shpreh ato edhe ngrohte sepse tjeter eshte shkrimi i historise ne baze te fakteve dhe tjeter mendimi im per to. Te drejtën e shprehjes dhe mendimit ma ka dhëne ligji dhe Zoti dhe për këtë nuk i jap askujt llogari për aq kohe sa ruaj etiken dhe edukatën.
Tek dy librat e mi “Shqipëria dhe Fuqitë e Mëdha 1878-1918” dhe tek libri “Si e krijoj Austria-Hungaria shtetin shqiptar 1912-1913”, sillen skenat dhe prapaskenat e pavarësisë, krijimit te shtetit, copëtimit te territorit sipas arkivave dhe autoreve te huaj dhe vendas. Ne te dy studimet unë si autore sjell fakte dhe nuk mbaj vet asnjë qëndrim dhe kush i ka lexuar ato libra e di këtë. Madje jam kritikuar qe unë nuk mbaj qëndrimin tim dhe nuk jap mendimin tim qe ne fakt duhet ndonjëherë por e kam bere për te ruajtur ftohtësinë dhe objektivitetin dhe për aq kohe sa do shkruaj libra historik nuk do ta bej kurrë këtë. Shoh qe është përmendur emri im ne disa komete portalesh dhe njerëzish xheloz apo te pa informuar, por asnjë prej tyre nuk ka lexuar shkrimet e mija apo librat e mi, dhe kjo është një nivel kaq i ulet, sa me nuk ka. Njeriu kundërshtohet për punën e shkruar ne baze te fakteve. Ne histori nuk merret njeri me autorin personalisht por me faktin, sillen faktet qe vërtetojnë apo hedhin poshtë një fakt.
