Albania

Gjuetia e firmëtarëve të Pavarësisë në diktaturë
Albania

Gjuetia e firmëtarëve të Pavarësisë në diktaturë

  irma dënimesh u hodhën për firmëtarët e Pavarësisë gjatë diktaturës. Ata u pushkatuan, iu dorëzuan komunistëve serbë, u burgosën, u përndoqën familjarisht dhe u damkosën si armiq sepse nuk u bënë miq të komunistëve Kur komunistët erdhën në pushtet, në Shqipëri, jetonin 31 prej figurave kryesore që morën pjesë në shpalljen e Pavarësisë, duke numëruar ata që firmosën aktin e 28 Nëntorit dhe të tjerët që, të vonuar nga rrethanat, mbërritën në Vlorë në ditët në vijim. E megjithatë ata nuk shërbyen kurrë si pika të gjalla kontakti mes aktualitetit dhe ngjarjes së madhe të 1912-ës. Disa prej tyre ishin dënuar me pushkatim si Lef Nosi ose ishin futur në burg ku kishin ndërruar jetë si Shefqet Daiu etj. Disa ishin të detyruar të qëndronin larg shtetit që shpallën të pa...
SULEJMAN DELVINA, Kryeministri i parë Shqiptar që iu përshtat idesë së parlamentarizmit
Albania

SULEJMAN DELVINA, Kryeministri i parë Shqiptar që iu përshtat idesë së parlamentarizmit

    SULEJMAN DELVINA, Kryeministri i parë Shqiptar që iu përshtat idesë së parlamentarizmit, nuk dukej i paracaktuar nga fati për të qenë, një ditë, arbitër i fateve të Shqipërisë. Lindi në fillim të tetorit 1871 në një nga oxhakët më të dëgjuar të Toskërisë, i cili e kishte humbur ndikimin e një herë e një kohë, por jo aurën e së kaluarës. Kjo e kaluar, nuk e pengoi Sulejman Fehmi beun të kthehej në njeri të së ardhmes. Mund të thuhet madje, që në një mënyrë apo në një tjetër, trashëgimia familjare e ndihmoi, në çdo rast, të kthehej në njeri të situatës. Të mos kishte qenë për klubin shqiptar të Stambollit i cili e vuri në krye të një përfaqësie në Konferencën e Paqes me 1919, ndoshta Sulejman beu, mjaft mirë i ingranuar në rrjetin xhon-turk do të kishte vazhduar jetën në su...
Çfarë kishim para pushtimit turk?
Albania

Çfarë kishim para pushtimit turk?

  Kishim një Universitet në vitin 1380 në Durrës. Që të krijoni idenë: Gjermania e ka hapur universitetin e parë, 6 vjet pas Durrësit (Heidelberg University). – Kishim 6 qytete plotësisht të zhvilluara po aq sa Firence, Venecia, Marseja apo Parisi. (Durrësi, Shkodra, Drishti, Lezha, Berati dhe Preveza). – Kishim klasën tonë aristokratike me 8 familje bujarësh (Balshajt, Topiajt, Muzakajt, Kastriotët, Arianitët, Zebenishtët, Shpatajt dhe Dukagjinët) të lidhura në martesë deri edhe me Habsburg-ët dhe Bourbon-ët. – Kishim filozofët tanë humanistë, qe me idete e tyre gjeniale, ishin këshilltarë të familjeve perandorake në Hungari, Itali dhe Austri. (Gjon Gazhuli, Pal Ëngjëlli, Leonik Tomeo dhe Gjon Durrsaku) – Qytetet tona kishin Statute dhe qeveriseshin me Demokraci ndërkohë që Am...
Zbulohet vepra e panjohur e Marin Barletit
Albania

Zbulohet vepra e panjohur e Marin Barletit

  BIBLIOTEKA E VJENËS Deri më tani, Marin Barleti njihet për dy botimet e tij, këto të njohura botërisht: “Rethimi i Shkodrës” dhe “Skënderbeu jeta dhe vepra e tij”. Por, humanisti ka lënë edhe një vepër të tretë. “Po e prezantoj veprën, të cilën e kam gjetur gjatë hulumtimeve disavjeçare mbi figurën e Gjergj Kastriotit, – shkruan Gjon Keka. Ky libër, siç pohon ai, gjendet në Bibliotekën Nacionale të Vjenës dhe duket të jetë si dorëshkrim. <img class="i-amphtml-intrinsic-sizer" role="presentation" src="data:;base64," alt="" aria-hidden="true" /> Libri mban titullin: “Përmbledhje ose shkurtore e jetës së papëve deri te Marcellini II dhe i perandorëve romakë”, botim i vitit 1555. Në fakt, janë dy botime, njëri me dy emra të familjes Engjëllore të Ar...
Pragë: “Shqipëria e madhe” në hartën e vitit 1688
Albania

Pragë: “Shqipëria e madhe” në hartën e vitit 1688

  Studiuesi Armand Plaka, ka postuar në faqen e tij në “Facebook”, një hartë të vitit 1688. Dallohen shumë qartë aty, disa toponime që lidhen me Shqipërinë e Kosovën. “Hartë e vitit 1688, arkivuar në Bibliotekën Kombëtare Çeke në Pragë. Hartuar në gjermanisht, nga Eberhard Werner (jetoi në vitet 1647-1690) dhe përdorur shumë në territoret e Evropës Qendrore, meqenëse në atë kohe ajo ishte ‘lingua franca’ në atë rajon, kur shtetet nacionale nuk ekzistonin fare si koncept. Në legjendën e saj, poshtë hartës shënohet: Një hartë e re gjeografike mbi Spanjën Papnore dhe italike, ndërsa përshkrimi vijon me prezantimin e rajoneve që sot i përkasin Gadishullit të Ballkanit, përfshirë këtu edhe Kosovën dhe Shqipërinë. Shtypur në Hamburg, si pjesë e një libri voluminoz me titull: “Thesau...
9 tetor 1774, Aleksandër Gjika nga Përmeti u emërua Princ i Moldavisë
Albania

9 tetor 1774, Aleksandër Gjika nga Përmeti u emërua Princ i Moldavisë

  Aleksandri II Gjika lindi në vitin 1796. U bë princ i Vllahisë më 2 prill të vitit 1834 deri më 19 tetor 1842. E rimerr fronin princëror për pak më shumë se dy vjet të tjera nga 29 korriku 1856 deri më 30 tetor 1858. Gjatë sundimit të Aleksandrit Principata e Vllahisë pati ndryshime të rëndësishme. U hapën rreth njëmijë shkolla dhe u krijua sistemi postar i Principatës. Ai ishte i interesuar për afirmimin e kombit rumun; nxiti rritjen dhe zhvillimin e qyteteve përgjatë Danubit, modernizimin e Bukureshtit dhe zhvillimin e arsimit të lartë në Kolegjin Shën Sava në Bukuresht. Ndryshe nga paraardhësit e tij, ai veshi së pari uniformën ushtarake moderne, duke hequr rrobat orientale. Nën sundimin e tij porti Breila deklarohet port frëng, çka do të thotë se atje mund të eksportoheshi...
BESA-BESË, FJALËT HYJNORE TË KANUNIT TË LEKË DUKAGJINIT
Albania

BESA-BESË, FJALËT HYJNORE TË KANUNIT TË LEKË DUKAGJINIT

  BESA-BESË, FJALËT HYJNORE TË KANUNIT TË LEKË DUKAGJINIT Princi Lekë Dukagjini, është princi që pati fuqinë dhe pushtetin në Veriun e Shqipërisë në të njëjtën kohë që që Skëndërbeu po drejtonte shqiptarët në betejat më të lavdishme. Ai do të krijonte atë që njihet ndryshe si “Kanun”, ku sipas Gjergj Fishtës do të thotë “Prerje e drejtë”, vendosje e drejtë. Lekë Dukagjini po ashtu do t’i mbante ushtarët e tij në male vetëm që të mos paguanin taksat ndaj Sulltanit, taksa që nuk ishin të larta në vlerë por Leka thoshte se nëse i paguanin tani që janë të ulëta nuk do ta kenë problem t’i paguajnë edhe kur ata t’i rrisin. Fjalët bazë në Kanun do të ishin fjalët hyjnore “Besa-Besë”. Për studiuesit, Leka me përmbledhjen e “Kanunit”, gjykohet si një figurë e plotësuar e Arbërisë Mesjetare, ...
Fiset shqiptare në Mal të Zi, hartë e vitit 1839
Albania

Fiset shqiptare në Mal të Zi, hartë e vitit 1839

  Një hartë interesante e vitit 1839 që ka autor vetë princin e Vasojeviqëve. Duke njohur në mënyrë intime fiset shqiptare, ai ravijëzon vendndodhjen e kuçëve, palabardhasve, pipereve, hotëve, krasniqëve dhe vasojeviqëve Aristokrati nga fisi i Vasojeviqëve, Nikolla, ose siç e quante vetëm me sqimë në frëngjisht ‘Prince des Wassoevitch’, ka lënë pas një mal përsiatjesh për viset kufitare mes Shqipërisë dhe Malit të Zi. Fryt i penës së tij janë jo pak shënime interesante në frëngjisht në lidhje me gjendjen e fiseve shqiptare brenda Malit të Zi të vjetër në kohën e princit, Petër Njegushit II (1830-1851)./Mekulipress