DELVINA (PJESA II) – QYTETI KU SUNDONTE HIJA E ALI PASHË TEPELENËS
Aty ku u takuan intrigat, fuqia dhe historia – Delvina si qendër e Pashallëkut të Jugut
Në shekullin XIX, Delvina nuk ishte thjesht një qytet i bukur e strategjik. Ajo u bë një nga bastionet më të rëndësishme të Ali Pashë Tepelenës, sundimtarit të fuqishëm të Janinës që donte të krijonte një shtet të pavarur shqiptar nën kontrollin e tij.
Ali Pasha nuk ishte një figurë e zakonshme – ai përdorte Delvinën si pikë ushtarake, politike dhe ekonomike. Në këtë qytet u zhvilluan bisedime sekrete, u strehuan njerëz të fuqishëm, dhe u morën vendime që tronditën Perandorinë Osmane.
Kështjella e Delvinës ishte një nga fortesat ku njerëzit e Ali Pashës mbanin kontrollin e Jugut. Thuhet se vetë Aliu ka qëndruar disa herë në këtë qytet, duke mbajtur aty takime me bejlerët e zonës, dhe duke ndërtuar aleanca për luftën ndaj osmanëve.
Kush e kontrollonte Delvinën – kontrollonte hyrjen në Jon.
Rruga për në Sarandë, për në Çamëri e Janinë, kalonte përmes Delvinës. Prandaj, Ali Pasha investoi në këtë qytet jo vetëm ushtarakisht, por edhe kulturorisht, duke lejuar hapjen e shkollave dhe zhvillimin e tregtisë, por vetëm për ata që i shërbenin interesave të tij.
A E DINI?
Në arkivat evropiane, Delvina përmendet si “qytet nën hijen e Aliut”, për shkak të ndikimit të tij politik në këtë zonë.
Delvina shërbente si pikë rekrutimi për ushtarët shqiptarë që më pas përdoreshin në luftërat e Ali Pashës në Greqi dhe Epir.